Omgevingswet per 1 januari 2024: wat betekent dat voor uw aanvraag?

Geschreven door Thijs Liebregts
23 maart 2023 · 3 minuten leestijd

Na vijf keer uitstel is de datum nu definitief. Op 14 maart 2023 stemde de Eerste Kamer in met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024. Voor wie een bouwplan voorbereidt, is de vraag nu: aanvragen onder de Wabo of wachten op de Omgevingswet? In dit artikel meer over het overgangsrecht.

Hoofdregel

De hoofdregel staat in artikel 4.3 van de Invoeringswet Omgevingswet. Is een aanvraag om een omgevingsvergunning vóór 1 januari 2024 ingediend, dan blijft het oude recht van toepassing. Dat geldt voor de beoordelingsregels, de procedure en de rechtsbescherming. Het oude recht blijft gelden totdat de vergunning onherroepelijk is. Een aanvraag die op 29 december 2023 binnenkomt, wordt dus volledig onder de Wabo en het bestemmingsplan behandeld.

Waarom vóór 1 januari aanvragen?

Voor veel initiatiefnemers is de Wabo bekend terrein. De gemeente toetst aan het bestemmingsplan, de regels zijn bekend en de jurisprudentie is uitgekristalliseerd. Bovendien moeten de nieuwe digitale systemen en werkprocessen van gemeenten zich nog bewijzen. Wie een plan heeft dat past in het bestemmingsplan of via een kruimelgeval kan worden vergund, doet er daarom vaak verstandig aan vóór 1 januari 2024 een volledige aanvraag in te dienen.

Daarbij is de volledigheid van belang. Een aanvraag die in december wordt ingediend maar onvolledig is, kan de gemeente buiten behandeling laten. Ook een aanvulling na 1 januari valt nog onder het oude recht, mits de oorspronkelijke aanvraag vóór die datum is ingediend.

Waarom juist wachten?

Er zijn ook redenen om te wachten. Onder de Omgevingswet vallen meer bouwwerken onder de vergunningvrije regels. Verder toetst de gemeente bouwplannen niet meer zelf aan de technische bouwregels als de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen van toepassing is. Voor een eenvoudig plan kan de nieuwe wet dus gunstiger uitpakken. Stel dat u een aanbouw wilt die onder de Wabo vergunningplichtig is, maar onder het nieuwe recht vergunningvrij. Dan is wachten het overwegen waard.

Vergunning van rechtswege

Een belangrijk detail: volgens het overgangsrecht ontstaat geen vergunning van rechtswege meer voor aanvragen die op 1 januari 2024 nog niet zijn afgehandeld. Beslist de gemeente te laat, dan blijft alleen de dwangsom en het beroep wegens niet tijdig beslissen.

Handhaving en bestaande vergunningen

Een vergunning die onder de Wabo is verleend, blijft na 1 januari 2024 gewoon geldig. Zij geldt van rechtswege als omgevingsvergunning onder de Omgevingswet. Een eigenaar hoeft voor een bestaand bouwwerk dus niets te doen. Wel kan het zijn dat een activiteit die nu is toegestaan, onder het omgevingsplan van de gemeente op termijn andere regels krijgt. Dat speelt pas als de gemeente haar omgevingsplan wijzigt.

Advies

Breng nu in kaart onder welk regime uw plan het gunstigst uitpakt. Dien een aanvraag onder het oude recht ruim vóór de jaarwisseling en volledig in. Twijfelt u welk regime voor uw plan het best werkt? Neem gerust contact met ons op om te sparren over de mogelijkheden.

LiebregtsLeistra

Waar kunnen we u mee helpen?

Contact