Tijdelijk omgevingsplan: bestemmingsplan plus bruidsschat

Geschreven door Thijs Liebregts
16 november 2023 · 3 minuten leestijd

Over 6 weken treedt de Omgevingswet in werking. Gemeenten hebben dan nog geen nieuw omgevingsplan klaar. Wat gebeurt er met de bestaande bestemmingsplannen? Kort gezegd: zij vormen samen het tijdelijke omgevingsplan. Daarbij komt een pakket regels dat het Rijk aan gemeenten overdraagt, de bruidsschat. In dit artikel meer over wat dat betekent.

Tijdelijk deel

Op grond van het overgangsrecht van de Omgevingswet maakt elke gemeente vanaf 1 januari 2024 één omgevingsplan. Dat plan bestaat in eerste instantie uit een tijdelijk deel en een nieuw deel (artikel 22.1 Omgevingswet). Het tijdelijke deel bevat onder meer alle geldende bestemmingsplannen, beheersverordeningen, wijzigings- en uitwerkingsplannen en een aantal gemeentelijke verordeningen, voor zover die over de fysieke leefomgeving gaan. Het nieuwe deel ontstaat stap voor stap, naarmate de gemeente regels vervangt.

Voor een eigenaar verandert er op 1 januari dus niet direct veel. De bouw- en gebruiksregels uit het bestemmingsplan blijven gelden. Wel heten ze anders: een activiteit in strijd met het bestemmingsplan is voortaan een buitenplanse omgevingsplanactiviteit.

Bruidsschat

De bruidsschat is een verzameling regels die tot nu toe in rijksregelgeving stonden en die het Rijk aan gemeenten overdraagt. Het gaat bijvoorbeeld om regels over het slopen van bouwwerken, over milieuactiviteiten die voorheen in het Activiteitenbesluit milieubeheer stonden, en over het lozen van afvalwater. Die regels worden van rechtswege onderdeel van het tijdelijke omgevingsplan. Gemeenten kunnen ze daarna aanpassen of schrappen.

Gevolgen

De combinatie van oude bestemmingsplannen en nieuwe wettelijke begrippen leidt tot uitlegvragen. Een bestemmingsplan spreekt over een 'omgevingsvergunning voor het afwijken', terwijl de Omgevingswet die figuur niet meer kent. Het overgangsrecht vertaalt die begrippen, maar in de praktijk zal de rechter over sommige vertalingen moeten oordelen.

Daarnaast verandert de toets bij een afwijking. Onder de Wabo toetste de gemeente aan een goede ruimtelijke ordening. Onder de Omgevingswet is het criterium een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Dat begrip is ruimer en omvat bijvoorbeeld ook gezondheid en milieu.

Een plan voor later

Gemeenten moeten het tijdelijke deel binnen een aantal jaren vervangen door een volwaardig omgevingsplan. Daarbij kunnen bouwmogelijkheden veranderen. Stel dat uw bestemmingsplan een tweede woning op uw perceel toestaat. Bij de omzetting naar het nieuwe omgevingsplan kan die mogelijkheid verdwijnen. Wie dan niet reageert op het ontwerp, ontdekt dat pas als het te laat is.

Lopende procedures

Voor plannen die op 1 januari 2024 al als ontwerp ter inzage liggen, geldt overgangsrecht. Zo'n plan kan de raad nog vaststellen onder de Wro, mits het ontwerp vóór die datum ter inzage is gelegd. Het vastgestelde plan wordt daarna onderdeel van het tijdelijke omgevingsplan.

Conclusie

Op 1 januari 2024 blijft de inhoud van uw bestemmingsplan voorlopig gelden, maar in een nieuwe juridische verpakking. De echte verandering komt bij het nieuwe omgevingsplan. Wilt u weten wat de overgang betekent voor uw perceel of bouwplan? Neem gerust contact met ons op.

LiebregtsLeistra

Waar kunnen we u mee helpen?

Contact