Planschade door een nieuw bestemmingsplan, wanneer vergoed?

Geschreven door Thijs Liebregts
7 juli 2022 · 3 minuten leestijd

Een nieuw bestemmingsplan maakt naast uw woning een appartementencomplex mogelijk. Uw uitzicht verdwijnt en de waarde van uw woning daalt. Dan kunt u de gemeente om een tegemoetkoming in planschade vragen. Kort gezegd: de gemeente vergoedt schade die redelijkerwijs niet voor uw rekening hoort te blijven. In dit artikel meer over de voorwaarden.

Grondslag

De regeling staat in afdeling 6.1 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Een belanghebbende die schade lijdt door een bestemmingsplan, een afwijking daarvan of een vergelijkbaar besluit, kan een aanvraag indienen bij het college van burgemeester en wethouders. Het gaat om twee soorten schade: waardevermindering van een onroerende zaak en inkomensderving.

Planologische vergelijking

De gemeente vergelijkt het oude en het nieuwe planologische regime. Daarbij gaat het om wat het oude plan maximaal toestond, niet om wat er feitelijk stond. Stel dat het oude plan op het buurperceel al een gebouw van 10 meter hoog toestond, en dat er een laag pand stond. Een nieuw plan dat 12 meter toestaat, veroorzaakt dan alleen schade door het verschil van 2 meter. Dit is een misvatting: veel eigenaren gaan uit van de bestaande situatie.

Normaal maatschappelijk risico

Niet alle schade wordt vergoed. Een deel blijft voor rekening van de aanvrager, omdat ruimtelijke ontwikkelingen bij het normale maatschappelijke risico horen (artikel 6.2 Wro). De wet bepaalt dat bij waardevermindering in elk geval 2% van de waarde van de onroerende zaak voor rekening van de aanvrager blijft, en bij inkomensderving 2% van het inkomen. Daarnaast kan de gemeente, op advies van een deskundige, een hoger deel voor rekening van de aanvrager laten. Dat hangt af van onder meer de vraag of de ontwikkeling in de lijn der verwachtingen lag en of zij past in de structuur van de omgeving.

Voorzienbaarheid

Daarnaast geldt het criterium van de voorzienbaarheid. Wie een woning kocht terwijl de ontwikkeling al openbaar was aangekondigd, bijvoorbeeld in een ontwerpbestemmingsplan, heeft het risico aanvaard. Hij krijgt dan doorgaans geen vergoeding. Ook een vaag beleidsvoornemen kan al voldoende zijn als het concreet genoeg was voor een redelijk denkende koper.

Aanvraag en termijn

De aanvraag moet worden ingediend binnen 5 jaar nadat het schadeveroorzakende besluit onherroepelijk is geworden. Voor het indienen betaalt de aanvrager een recht, dat hij terugkrijgt als de aanvraag geheel of gedeeltelijk wordt toegewezen. Het college laat de aanvraag vrijwel altijd beoordelen door een onafhankelijke planschadeadviseur. Tegen het besluit staan bezwaar en beroep open.

Daarnaast is het verstandig om bij de aanvraag een taxatie te voegen die uitgaat van de juiste vergelijking: de maximale mogelijkheden van het oude plan tegenover die van het nieuwe plan. Een taxatie die alleen de feitelijke situatie beschrijft, helpt in de procedure weinig.

Advies

Ga bij een dreigende waardedaling na wat het oude plan precies toestond en noteer wanneer het nieuwe plan onherroepelijk wordt. Het advies van de planschadeadviseur is vaak beslissend, dus reageer daar inhoudelijk op. Heeft u schade door een nieuw bestemmingsplan, of wilt u weten of een aanvraag kans maakt? Neem gerust contact met ons op.

LiebregtsLeistra

Waar kunnen we u mee helpen?

Contact