Belanghebbende bij een vergunning? Gevolgen van enige betekenis

Geschreven door Thijs Liebregts
18 maart 2021 · 3 minuten leestijd

Bezwaar en beroep tegen een omgevingsvergunning staan alleen open voor belanghebbenden. Wie geen belanghebbende is, krijgt een niet-ontvankelijkverklaring en komt aan de inhoud niet toe. De vraag wie belanghebbende is, beantwoordt de rechter sinds 2016 met het criterium 'gevolgen van enige betekenis'. Wat dat inhoudt, leest u hierna.

Het begrip

Belanghebbende is degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken (artikel 1:2 Awb). Voor de aanvrager van een vergunning is dat vanzelfsprekend. Voor omwonenden, ondernemers in de buurt en andere derden is het een vraag van feiten. Vroeger hanteerde de rechter vooral de vuistregel van afstand en zicht. Woonde u dichtbij en kon u het bouwwerk zien, dan was u belanghebbende.

Walibi Holland

In een uitspraak van 16 maart 2016 over Walibi Holland gaf de Afdeling bestuursrechtspraak een nieuw kader (ECLI:NL:RVS:2016:737). Wie rechtstreeks feitelijke gevolgen ondervindt van een activiteit die het besluit toestaat, is in beginsel belanghebbende. Daarop geldt een correctie. Als die gevolgen zo gering zijn dat een persoonlijk belang ontbreekt, is de betrokkene geen belanghebbende.

Voor die gevolgen kijkt de rechter naar de afstand tot en het zicht op de activiteit, de planologische uitstraling en de milieugevolgen, zoals geluid, geur, licht, trillingen en verkeer. Ook de aard, intensiteit en frequentie van de gevolgen tellen mee. Het criterium is dus breder dan alleen zicht. Een omwonende zonder zicht op een evenemententerrein kan door het geluid toch belanghebbende zijn.

In de praktijk

Stel dat u op 150 meter afstand woont van een perceel waar een bedrijfshal komt. U ziet de hal niet, maar vreest voor vrachtverkeer langs uw woning. Dan hangt veel af van de vraag of dat verkeer daadwerkelijk langs uw woning rijdt en hoeveel het er zijn. Kort gezegd: een algemene zorg is onvoldoende, concrete gevolgen voor uw woon- of leefsituatie zijn nodig. Een kaart met de verkeersroute en een schatting van het aantal vrachtwagens helpt dan meer dan een algemene klacht over de drukte.

De gemeente of de vergunninghouder betwist de belanghebbendheid regelmatig. De rechter toetst die vraag ambtshalve, ook als niemand er een punt van maakt. Het is daarom verstandig de gevolgen al in het bezwaarschrift concreet te beschrijven.

Bedrijven

Voor ondernemers geldt een vergelijkbare toets. Een concurrent is alleen belanghebbende als hij in hetzelfde verzorgingsgebied actief is en zich op hetzelfde marktsegment richt. Een supermarkt aan de andere kant van de stad kan dus geen bezwaar maken tegen een nieuwe supermarkt elders.

Ook de aard van het besluit telt mee. Een vergunning voor een dakkapel aan de achterzijde van een woning raakt minder mensen dan een vergunning voor een evenemententerrein. Bij kleine bouwwerken is de kring van belanghebbenden daarom vaak beperkt tot de directe buren.

Conclusie

Belanghebbendheid is geen formaliteit. Zonder concrete gevolgen van enige betekenis komt u bij de rechter niet aan de inhoud toe. Ik raad nadrukkelijk aan die gevolgen vanaf het begin met feiten te onderbouwen. Twijfelt u of u bezwaar kunt maken tegen een vergunning in uw omgeving? Neem gerust contact met ons op.

LiebregtsLeistra

Waar kunnen we u mee helpen?

Contact