Hoorzitting in bezwaar: recht op horen, ook op afstand

Geschreven door Thijs Liebregts
14 mei 2020 · 3 minuten leestijd

Wie bezwaar maakt, heeft recht op een hoorzitting. Sinds half maart 2020 vinden die zittingen bij veel gemeenten niet meer in het gemeentehuis plaats, maar telefonisch of via een videoverbinding. Dat roept vragen op. Moet u daarmee akkoord gaan? En wat als u liever wacht? In dit artikel meer over de hoorplicht en over horen op afstand.

Hoorplicht

Het bestuursorgaan stelt belanghebbenden in de gelegenheid te worden gehoord voordat het op het bezwaar beslist. Dat staat in artikel 7:2 Awb. Het gaat dus om een recht van de indiener, niet om een gunst. De hoorzitting dient om het geschil volledig in beeld te krijgen. De indiener licht zijn bezwaren toe, het bestuursorgaan stelt vragen en andere belanghebbenden, zoals de vergunninghouder, kunnen reageren.

Een hoorzitting is meer dan een formaliteit. In de praktijk zien we dat zaken juist daar kantelen. Een bezwaarcommissie hoort de kern van het verhaal, ziet foto's en tekeningen en kan doorvragen. Ook een schikking komt vaak rond de hoorzitting tot stand.

Wanneer niet horen?

Artikel 7:3 Awb noemt de uitzonderingen. Het bestuursorgaan mag van horen afzien als het bezwaar kennelijk niet-ontvankelijk is of kennelijk ongegrond, als de indiener heeft verklaard geen gebruik te willen maken van het recht om te worden gehoord, als de indiener niet binnen een gestelde redelijke termijn heeft laten weten te willen worden gehoord, of als het bestuursorgaan het bezwaar volledig toewijst en geen andere belanghebbenden daardoor in hun belang worden geschaad.

De rechter legt het woord 'kennelijk' strikt uit. Alleen als op voorhand redelijkerwijs geen twijfel mogelijk is dat het bezwaar niet kan slagen, mag het bestuursorgaan de zitting overslaan. Slaat het ten onrechte het horen over, dan is dat een gebrek in de bezwaarprocedure. De rechter vernietigt in dat geval in de regel de beslissing op bezwaar, tenzij duidelijk is dat de indiener daardoor niet is benadeeld.

Horen op afstand

Door de coronamaatregelen horen veel gemeenten nu per telefoon of video. De Awb schrijft niet voor dat de hoorzitting in een fysieke ruimte plaatsvindt. Wel moet het horen een reële mogelijkheid bieden om het standpunt toe te lichten en op de andere partij te reageren. Ook de rechtspraak houdt zittingen tijdelijk op afstand. Daarvoor geldt sinds 24 april 2020 de Tijdelijke wet COVID-19 Justitie en Veiligheid.

Horen op afstand is niet in elk dossier even geschikt. Bij een geschil over een uitbouw, een inrit of het zicht vanuit een woning helpt het om tekeningen en foto's samen te bespreken. Stel dat u op een telefoonlijn met zes deelnemers uw bezwaren tegen een bouwplan moet toelichten. Dan is het risico groot dat de kern niet overkomt. Het is dan verstandig om vooraf een korte notitie met de belangrijkste stukken toe te sturen en uitdrukkelijk te vragen om een videoverbinding met de mogelijkheid stukken te delen.

Uitstel vragen?

De indiener kan om uitstel vragen. Het bestuursorgaan moet dan wel binnen de beslistermijn blijven. Die termijn is 6 weken, of 12 weken als een adviescommissie is ingesteld, met de mogelijkheid van verdaging (artikel 7:10 Awb). Een verzoek om de zitting uit te stellen tot fysiek horen weer mogelijk is, wijst een bestuursorgaan daarom niet zelden af. Met instemming van de indiener kan de termijn wel verder worden verlengd.

Conclusie

Het recht om te worden gehoord blijft volledig overeind, ook nu de zitting via een scherm plaatsvindt. Bereid de zitting daarom net zo zorgvuldig voor als een zitting in het gemeentehuis. Heeft u een hoorzitting in het vooruitzicht en wilt u uw bezwaar goed laten voorbereiden? Neem gerust contact met ons op.

LiebregtsLeistra

Waar kunnen we u mee helpen?

Contact