Omgevingsvergunning onder de Omgevingswet, regulier of uitgebreid?

Geschreven door Wiert Leistra
18 januari 2024 · 3 minuten leestijd

Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet. Ook de omgevingsvergunning heeft daarmee een nieuwe basis gekregen. Op het eerste gezicht lijkt er weinig veranderd: er is nog steeds een reguliere en een uitgebreide procedure. Toch zijn er belangrijke verschillen met de Wabo, zowel voor de aanvrager als voor omwonenden. Daarover meer in dit artikel.

Hoofdregel: regulier

Onder de Omgevingswet is de reguliere procedure de hoofdregel (artikel 16.62 Omgevingswet). Het bevoegd gezag beslist binnen 8 weken na ontvangst van de aanvraag. Die termijn kan één keer met ten hoogste 6 weken worden verlengd (artikel 16.64 Omgevingswet). Een belangrijk verschil met de Wabo: de vergunning van rechtswege bestaat niet meer. Beslist het bevoegd gezag te laat, dan kan de aanvrager alleen nog een dwangsom en beroep wegens niet tijdig beslissen inzetten.

Ook voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, de opvolger van de afwijking van het bestemmingsplan, geldt in principe de reguliere procedure. Onder de Wabo was daarvoor vaak de uitgebreide procedure van zes maanden nodig. Dat maakt de vergunning sneller, maar het betekent ook dat er geen ontwerpbesluit ter inzage ligt waarop omwonenden kunnen reageren.

Uitgebreide procedure

De uitgebreide procedure van afdeling 3.4 Awb geldt alleen in de gevallen die de wet aanwijst, bijvoorbeeld bij bepaalde milieubelastende activiteiten met grote gevolgen. Daarnaast kan het bevoegd gezag de uitgebreide procedure van toepassing verklaren, ook op verzoek van de aanvrager, als het plan aanzienlijke gevolgen kan hebben voor derden. De beslistermijn is dan zes maanden en het ontwerpbesluit ligt zes weken ter inzage. Iedereen kan een zienswijze indienen. Tegen het besluit staat direct beroep bij de rechtbank open, zonder bezwaar.

Inwerkingtreding

Een omgevingsvergunning treedt in werking op de dag na bekendmaking (artikel 16.79 Omgevingswet). Voor activiteiten met onomkeerbare gevolgen, zoals het slopen van een gebouw, het kappen van bomen of werkzaamheden aan een rijksmonument, geldt een uitzondering. De vergunning treedt dan pas vier weken na bekendmaking in werking. Wordt binnen die termijn om een voorlopige voorziening gevraagd, dan treedt zij niet in werking voordat op dat verzoek is beslist.

Rechtsbescherming

Bij de reguliere procedure staat eerst bezwaar open, binnen zes weken. Daarna volgen beroep bij de rechtbank en hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Bij de uitgebreide procedure vervalt de bezwaarfase. Omwonenden doen er daarom goed aan de gemeentelijke publicaties te volgen: bij een reguliere vergunning hoort u pas iets als de vergunning al is verleend.

Losse activiteiten

Onder de Omgevingswet vraagt een initiatiefnemer niet langer één vergunning voor een project aan. De vergunning wordt verleend per activiteit, zoals een bouwactiviteit, een omgevingsplanactiviteit of een milieubelastende activiteit. De aanvrager kan die activiteiten in één aanvraag combineren, maar kan ze ook los van elkaar aanvragen. Dat maakt het mogelijk eerst de ruimtelijke aanvaardbaarheid vast te leggen en pas later de technische uitwerking.

Daarbij is van belang dat voor eenvoudige bouwwerken in gevolgklasse 1, zoals de meeste eengezinswoningen, de gemeente de technische bouwregels niet meer vooraf toetst. Onder de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen controleert een kwaliteitsborger of het bouwwerk aan die regels voldoet. Voor de technische bouwactiviteit is dan geen vergunning nodig, wel een bouwmelding.

Advies

Voor aanvragers is de Omgevingswet op het punt van de procedure doorgaans gunstiger: sneller en eenvoudiger. Voor omwonenden betekent het dat zij later in beeld komen en alert moeten zijn op de bezwaartermijn. Heeft u een aanvraag in voorbereiding, of is naast u een vergunning verleend? Bel of mail ons gerust.

LiebregtsLeistra

Waar kunnen we u mee helpen?

Contact