Een verzoek om voorlopige voorziening is in het bestuursrecht een spoedprocedure. Binnen enkele weken beslist de voorzieningenrechter of een besluit voorlopig buiten werking wordt gesteld. Juist omdat het snel gaat, is het van belang de stappen goed te kennen. Een vergeten bezwaarschrift of een onvolledig verzoek kan de hele procedure doen stranden. In dit artikel loop ik de procedure stap voor stap na.
Eerst bezwaar of beroep
Een voorlopige voorziening kan alleen worden gevraagd als er een hoofdzaak loopt. Dat volgt uit artikel 8:81 Awb. Bij de meeste besluiten, zoals een omgevingsvergunning met de reguliere procedure of een last onder dwangsom, betekent dat: eerst bezwaar maken bij het bestuursorgaan. Bij besluiten die met de uitgebreide procedure zijn voorbereid, staat direct beroep open bij de rechtbank of, bijvoorbeeld bij een bestemmingsplan, bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Het verzoek moet aansluiten bij die hoofdzaak. Het bezwaar of beroep moet ook gericht zijn tegen hetzelfde besluit.
Het verzoekschrift
Het verzoek gaat naar de voorzieningenrechter van de rechter die bevoegd is in de hoofdzaak. Meestal is dat de rechtbank in het arrondissement waar de verzoeker woont of is gevestigd. Het verzoekschrift bevat in elk geval de naam en het adres van de verzoeker, de datum, een omschrijving van het besluit en de gronden. Daarnaast moet het verzoek uitleggen waarom de zaak spoed heeft. Een kopie van het bestreden besluit en van het bezwaar- of beroepschrift wordt meegestuurd.
Ook een duidelijke vordering is van belang: wat moet de voorzieningenrechter precies doen? Gaat het om het schorsen van de hele vergunning, of alleen van het deel dat de bouw van een bepaalde gevel mogelijk maakt? Hoe concreter het verzoek, hoe beter de voorzieningenrechter een voorziening op maat kan treffen.
Griffierecht
Voor een verzoek om voorlopige voorziening betaalt de verzoeker griffierecht, net als voor een beroep. De griffie stuurt daarvoor een nota. Wordt het griffierecht niet op tijd betaald, dan verklaart de voorzieningenrechter het verzoek niet-ontvankelijk. Krijgt de verzoeker gelijk, dan moet het bestuursorgaan het griffierecht vergoeden.
De zitting
De voorzieningenrechter plant de zitting op korte termijn, vaak binnen twee tot zes weken. Bij zeer grote spoed, bijvoorbeeld als de kap van bomen de volgende dag begint, kan dat binnen enkele dagen. Uiteraard vraagt de voorzieningenrechter het bestuursorgaan dan direct om een reactie. Het bestuursorgaan stuurt de stukken en geeft een verweer. Ook de vergunninghouder kan als partij aan de procedure deelnemen.
Op de zitting lichten partijen hun standpunten toe. De voorzieningenrechter stelt vragen en doet meestal binnen een week of twee uitspraak, soms direct mondeling. Het oordeel is voorlopig. De rechter in de hoofdzaak is er niet aan gebonden.
Na de uitspraak
Wijst de voorzieningenrechter het verzoek toe, dan geldt de voorziening tot een in de uitspraak genoemd moment. Bij een verzoek hangende bezwaar is dat vaak tot zes weken na de beslissing op bezwaar. Wie dan in beroep gaat, kan een nieuw verzoek indienen. Wordt het verzoek afgewezen, dan staat daartegen geen hoger beroep open. Wel kan een nieuw verzoek worden gedaan als zich nieuwe feiten voordoen.
Spoed in het verzoek
De voorzieningenrechter wil weten waarom de uitkomst van de hoofdzaak niet kan worden afgewacht. Een verzoek dat alleen herhaalt wat in het bezwaarschrift staat, overtuigt daarom zelden. Beschrijf concreet wat er dreigt: een aangekondigde startdatum van de bouw, een sloopplanning, een begunstigingstermijn die afloopt. Stukken als een brief van de aannemer of foto's van een bouwhek helpen.
Advies
Een verzoek om voorlopige voorziening slaagt alleen met een goed onderbouwd bezwaar of beroep ernaast. Zorg dat die hoofdzaak tijdig en volledig is ingediend, en dien het verzoek in zodra de spoed concreet wordt. Wilt u een besluit laten schorsen of verweer voeren tegen een verzoek van een ander? Bel of mail ons gerust.