Onder de Omgevingswet is de inwerkingtreding van de omgevingsvergunning op een nieuwe manier geregeld. Voor de meeste vergunningen is er weinig veranderd: zij werken direct. Voor activiteiten met onomkeerbare gevolgen geldt een wachttijd van vier weken, waarin een verzoek om voorlopige voorziening de vergunning tegenhoudt. Dat is een belangrijk detail voor omwonenden en vergunninghouders. In dit artikel ga ik in op de regeling.
Hoofdregel
Artikel 16.79 Omgevingswet bepaalt dat een omgevingsvergunning in werking treedt met ingang van de dag na bekendmaking. Voor een uitbouw, een woning of een bedrijfshal betekent dat: de vergunninghouder mag direct beginnen, ook als buren bezwaar maken. Zoals ook onder de Wabo bouwt hij dan wel op eigen risico. Wie de bouw wil tegenhouden, moet bezwaar maken en daarnaast de voorzieningenrechter om schorsing vragen.
Onomkeerbare activiteiten
Op die hoofdregel geldt een uitzondering voor activiteiten die feitelijk onomkeerbare gevolgen kunnen hebben. Het gaat onder meer om het slopen van een bouwwerk, het kappen van bomen en werkzaamheden aan een rijksmonument. Voor die activiteiten bepaalt de vergunning dat zij pas vier weken na bekendmaking in werking treedt. Wordt binnen die vier weken een verzoek om voorlopige voorziening ingediend, dan treedt de vergunning niet in werking voordat op dat verzoek is beslist.
Dat sluit aan bij het doel van de regeling: een boom die gekapt is, komt niet terug. Duidelijk is ook dat de termijn van vier weken korter is dan de bezwaartermijn van zes weken. Wie de werking wil tegenhouden, moet dus sneller zijn dan de bezwaartermijn doet vermoeden.
Spoed
Het bevoegd gezag kan in spoedeisende gevallen bepalen dat de vergunning eerder in werking treedt, en dat een verzoek om voorlopige voorziening geen schorsende werking heeft. Denk aan een bouwvallig pand dat een gevaar vormt voor voorbijgangers. Het bevoegd gezag moet die spoed in de vergunning motiveren.
Het verzoek
Een verzoek om voorlopige voorziening kan alleen als er een hoofdzaak loopt. Bij een vergunning met de reguliere procedure betekent dat: binnen dezelfde vier weken ook bezwaar maken. Een pro-formabezwaar volstaat daarvoor. Het verzoek gaat naar de voorzieningenrechter van de rechtbank. Die beoordeelt voorlopig of de vergunning in bezwaar zal standhouden en weegt de belangen af.
In de praktijk zien wij dat de vier weken snel voorbij zijn. Een omwonende hoort vaak pas van een kapvergunning als de bekendmaking al een week of twee oud is. Het volgen van de gemeentelijke bekendmakingen, bijvoorbeeld met een e-mailattendering op overheid.nl, is dan geen overbodige luxe.
De vergunninghouder
Ook voor de vergunninghouder heeft de regeling gevolgen. Wie een sloop- of kapvergunning krijgt, kan niet direct beginnen, ook niet als niemand bezwaar maakt. Pas na vier weken treedt de vergunning in werking. Wordt in die periode een verzoek om voorlopige voorziening ingediend, dan schuift de start op tot de voorzieningenrechter heeft beslist. Het is daarom verstandig daar in de planning van het project rekening mee te houden, en aannemers niet vast te leggen op een datum direct na de bekendmaking.
Na de uitspraak van de voorzieningenrechter is het beeld weer helder. Wijst hij het verzoek af, dan treedt de vergunning in werking en kan de vergunninghouder beginnen, nog steeds op eigen risico zolang het bezwaar loopt. Wijst hij het toe, dan blijft de vergunning geschorst tot het in de uitspraak genoemde moment.
Advies
Voor sloop, kap en monumenten is de termijn van vier weken bepalend. Wie die termijn mist, kan de werkzaamheden alleen nog met een gewoon verzoek om voorlopige voorziening proberen tegen te houden, terwijl de vergunning al werkt. Is er in uw omgeving een sloop- of kapvergunning verleend, of wilt u als vergunninghouder weten wanneer u kunt beginnen? Bel of mail ons gerust.